รัสเซียสร้างอนุสาวรีย์ยกย่องวีรกรรม ของเจ้าไลก้า “ตูบอวกาศ”

รัสเซียสร้างอนุสาวรีย์ยกย่องวีรกรรม “ตูบอวกาศ”
โดย ผู้จัดการออนไลน์
12 เมษายน 2551 17:30 น.

ภาพของไลก้าขณะถูกส่งขึ้นสู่ห้วงอวกาศพร้อมยานสปุตนิค 2
เอเจนซี – รัสเซียทำพิธีเปิดอนุสาวรีย์ยกย่องวีรกรรมของเจ้าไลก้า สุนัขซึ่งถูกส่งขึ้นไปยังอวกาศเมื่อกว่า 50 ปีที่แล้ว ซึ่งนับเป็นการปูทางให้กับปฏิบัติการสำรวจอวกาศของมนุษย์ในเวลาต่อมา เจ้าหน้าที่รัสเซียทำพิธีเปิดอนุสาวรีย์ของไลก้าเมื่อวันศุกร์ (11) ซึ่งอนุสาวรีย์ขนาดเล็กดังกล่าวเป็นรูปเจ้าไลก้าขณะยืนอยู่บนจรวด และตั้งอยู่ใกล้กับศูนย์วิจัยของกองทัพในกรุงมอสโกซึ่งเป็นสถานที่ในการวางแผนส่งไลก้าขึ้นสู่ห้วงอวกาศเมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายนปี 1957 ทั้งนี้ผลกระทบเกี่ยวกับการส่งสิ่งมีชีวิตขึ้นไปยังอวกาศในช่วงที่ไลก้าถูกส่งขึ้นไปพร้อมกับยานสปุตนิค 2 เมื่อปี 1957 ยังไม่มีความชัดเจนมากนัก บางคนเชื่อว่าสิ่งมีชีวิตจะไม่สามารถมีชีวิตรอดหลังถูกส่งขึ้นไปยังอวกาศหรือทนต่อสภาพอวกาศนอกโลกได้ ดังนั้นวิศวกรอวกาศของรัสเซียจึงได้ริเริ่มโครงการส่งสุนัขขึ้นสู่ห้วงอวกาศเพื่อเป็นการปูทางให้กับปฏิบัติการสำรวจอวกาศของมนุษย์ในอนาคต สุนัขที่ถูกนำมาใช้ในโครงการอวกาศของสหภาพโซเวียตในเวลานั้นจะเป็นสุนัขเร่ร่อนพันธุ์ผสม เนื่องจากแพทย์เชื่อว่าสุนัขพันธุ์ดังกล่าวสามารถปรับตัวให้เข้ากับสภาพแวดล้อมต่างๆ ได้เร็วกว่า ซึ่งสุนัขทุกตัวจะมีขนาดไม่ใหญ่มากนักเพื่อที่มันจะสามารถนั่งในแคปซูลขนาดเล็กได้อย่างพอดี ขณะที่เจ้าไลก้า สุนัขเพศเมีย วัย 2 ขวบ ถูกเลือกให้มารับหน้าที่ดังกล่าวก่อนหน้าที่ยานสปุตนิค 2 จะถูกส่งขึ้นสู่ห้วงอวกาศเพียง 9 วัน เรื่องราวที่ว่าเหตุใดเจ้าไลก้าจึงถูกเลือกให้มาทำหน้าที่สำคัญในครั้งนี้มีการพูดถึงแตกต่างกันออกไป บางคนกล่าวว่าเป็นเพราะไลก้าเป็นสุนัขที่ดูดี ซึ่งผู้บุกเบิกโครงการอวกาศของสหภาพโซเวียตจำเป็นต้องถ่ายรูปขึ้น ขณะที่บางคนเล่าว่าภารกิจดังกล่าวเกือบถูกยกเลิกด้วยความที่แพทย์สงสารเจ้าไลก้า เนื่องจากไม่สามารถออกแบบยานให้สามารถเดินทางกลับสู่โลกได้อีกครั้งทันกำหนดการปล่อยยานดังกล่าว ดังนั้นภารกิจครั้งนี้จึงหมายถึงเจ้าไลก้าต้องตายเพียงอย่างเดียว “ไลก้าเป็นสุนัขที่เงียบและน่ารัก ก่อนที่จะเริ่มภารกิจดังกล่าวผมพาไลก้ากลับไปเล่นกับลูกๆ ของผมที่บ้าน ผมอยากทำสิ่งดีๆ ให้กับมันบ้าง เพราะเวลาของมันเหลือไม่มากนัก” ดร.วลาดิมีร์ ยาซดอฟสกี้ระบุไว้ในหนังสือเล่าเรื่องราวเกี่ยวกับโครงการอวกาศของสหภาพโซเวียต ขณะที่ดาวเทียมซึ่งบรรทุกเจ้าไลก้าขึ้นสู่ห้วงอวกาศถูกสร้างขึ้นโดยใช้เวลาไม่ถึงเดือน หลังสหภาพโซเวียตได้ส่งดาวเทียมจำลองดวงแรกของโลกสู่วงโคจรเมื่อวันที่ 4 ตุลาคมปี 1957 อย่างไรก็ตามเนื่องจากเกิดปัญหาทางเทคนิคในนาทีสุดท้ายก่อนการปล่อยยาน ทำให้ไลก้าต้องทนรออยู่ในยานนานถึง 3 วันขณะที่อุณหภูมิลดต่ำ จนเจ้าหน้าที่ต้องปล่อยความร้อนผ่านท่อเข้าไปในห้องขับยานดังกล่าว ทั้งนี้หลังจากยานถูกส่งขึ้นสู่วงโคจรเป็นที่เรียบร้อยแล้ว แพทย์กลับมาโล่งใจอีกครั้งเมื่อรู้ว่าอัตราการเต้นของหัวใจ และความดันของไลก้าได้กลับสู่ระดับปกติ หลังการเต้นของหัวใจและความดันของไลก้าเพิ่มสูงขึ้นขณะยานถูกปล่อย ขณะที่ไลก้ากินอาหารซึ่งมีการจัดเตรียมเป็นพิเศษไว้ในตู้เก็บอาหาร ขณะเดียวกันรายงานอย่างเป็นทางการ กลับระบุว่า ไลก้าตายหลังจากนั้นอีก 1 สัปดาห์ อย่างไรก็ตามหลังการล่มสลายของสหภาพโซเวียต ผู้ร่วมโครงการได้ออกมาเปิดเผยว่า จริงๆ แล้วไลก้าจะต้องถูกฉีดยาให้ตายอย่างสงบตามโครงการที่วางไว้ แต่สุดท้ายไลก้ากลับตายเพราะความร้อนภายในยานที่สูงมากเกินไปหลังถูกส่งขึ้นสู่วงโคจรเพียงไม่กี่ชั่วโมง นอกจากนี้ยังมีสุนัขอีกหลายตัวที่เสียชีวิตจากการปล่อยยานที่ล้มเหลว ก่อนที่โครงการส่งสุนัขขึ้นไปสำรวจอวกาศจะประสบความสำเร็จในเดือนสิงหาคมปี 1960 ซึ่งสุนัขที่ถูกส่งขึ้นสู่ห้วงอวกาศและกลับสู่โลกอย่างปลอดภัยมีชื่อว่า เบลก้าและสเตรลก้านั่นเอง ทั้งนี้หลังประสบความสำเร็จในการส่งสุนัขขึ้นสู่อวกาศอีกไม่กี่ครั้งหลังจากนั้น สหภาพโซเวียตก็ได้ส่งยูริ กาการิน มนุษย์อวกาศคนแรกของโลก ขึ้นสู่ห้วงอวกาศเมื่อวันที่ 12 เมษายนปี 1961